« Back

Тил билган - эл билади 31.08.2020 12:01

Чет тилларини ўрганиш замон талаби

Дарҳақиқат, тараққий этган давлатлар қаторида ўз ўрнини мустаҳкамлаб бораётган она диёримизда  хорижий тилларни ўрганиш замон талабига айланиб улгурди. Бугунги кун талабига жавоб берадиган кадр камида иккита чет тилида бемалол суҳбатлашишни уддалаши лозим.

Мақоламнинг сарлавҳасига изоҳ сифатида “Чет тилларини ўрганиш шартми? ўз тилимизни билсак етарли эмасми?” - деб тил ўрганишдан ҳеч маъно тополмай бош қотираётганларга, “вақтни кетказиб нима қиламан, ўз соҳамни билсам бўлдида, деб ўзини пайсалга солаётганларга нима учун бу машғулот замон талабига айланиб улгурганлиги ва унинг афзалликлари ҳақида сўз юритмоқчиман. 

Даставвал чет тилини ўрганиш бизга хорижий мамлакатлардаги машҳур олийгоҳлар эшигини очади. Чет элда ўқиш кўплаб коллеж талабалари иштирок этадиган ажойиб вариант. Бошқа тилда гаплаша олиш, қаерда ўқишни ҳал қилишда кўпроқ имкониятларни беради. Баъзи мамлакатлар у ерда ўрганиш мақсадида уларнинг доминант тилини танлаш талаб этилади ва шу йўл орқали ўз она тилларининг мавқеини ошириб олишади.  Карьера, ишга қабул қилиш, сиз кўз тикаётган лавозимга номзодлар талайгина аммо бу мартаба сизники бўлиш эҳтимоли юқори, негаки сизда хорижий тил кўникмалари мавжуд. Ҳар бир иш берувчи ходимларига талаблар қўяди, ўз иш жойида тўлақонли фаровонликка эришиш учун, ўзбек бўлмаган ва ўзбек тилини билмайдиганлар билан ҳам тўсиқларсиз мулоқот қила оладидан номзод иш билан таъминланиши тайин. Икки тилли номзодлар бутун дунё бўйлаб кўп миллатли корпорацияларда талаб юқори. 

Бугунги кунда биз бизнес динамикаси ҳар куни ўзгариб турадиган тезкор ҳаётда яшаяпмиз. Шундай қилиб, ташкилотлар техник билим дастаклаш билан бирга тўғри тил маҳоратга эга одамлар керак, эҳтиёжни қондириш ва иш талабларини ҳал қилиш учун. Уларнинг чет тили маҳорат билан номзодлар эътиборни тортади ва бошқалардан ажралиб туради. Улар алоқа бўшлиқларида кўприк бўлишга қодир ва ҳар томонлама маслаҳатлар алмашиб янада самарали мижозлар билан муомила қила олишади.

Демак бандлик имкониятларимизни кенгайтириш энди ўз қўлимизда. Биз энди битта мамлакат ёки минтақа учун ишламаймиз, бутун дунё эшиги калитлари қўлимизда. Миллий ва хорижий компаниялар ўз бизнесини жаҳон миқёсида кенгайтириш учун янги бозорларни тобора кенгайтирмоқда. Янги бизнес муаммоларини бартараф этиш учун ташкилотлар ўз она тилидан бошқа чет тилини биладиган номзодларни излайдилар, бутун дунёдаги бошқа жамоалар билан ҳамкорликда ишлайдилар. Доминант тилидан бошқа чет тилида гапириш қобилиятингиз сизнинг янги муаммоларни ҳал қилиш учун очиқ ва кўп маданиятли муҳитда ишлашга тайёр эканлигингизни кўрсатади. Чет тилини билиш керакли номзод эканлигинги билан бирга рақобатли дунёга тегишли бўлиб қолишингиз билан ҳам таъминлайди.

Бу глобаллашган дунёда, икки тилли бўлиш заруратга айланди. Аксарият  битирувчилар чет тилини эгаллашга бел боғлаганликлари боис, чет тили билмайдиганлар рақобатбардош иш бозорида орқада қолиб кетишмоқда. Хорижий тилларни билиш сизга замонавий иш жойида, ривожланган дунёда тегишли бўлиб қолишга ёрдам бериши мумкин. Янги маданиятлар ва ҳаёт йўлларини ўрганиш эшигини очади. Турли хил маданий эътиқодларни тушуниш сизга турли нуқтаи назарлардан вазиятни кўриш ва иш жойида тўғри қарор қабул қилиш имконини беради. Янги чет тилини ўрганиш миянгизга кўп машқ беради, диққатингизни қарич, хотира ҳамда куч ва муаммони ечиш кўникмасини оширади, қисқача қилиб айтганда ақлингизни чархлайди. Ҳар қандай тилнинг тузилишини аниқлаш ва ўрганиш жараёнини осонлаштириш имконини беради. Иккинчи тилни ўрганадиган одамлар ўзларининг кўп қиррали қобилиятлари билан бирга аналитик қобилиятларини ҳам яхшилайдилар. Албатта, янги тил ўрганиш бизнинг илмий салоҳиятимизни ҳам кенгайтиради. Бизга таниш бўлмаслиги мумкин бўлган турли соҳаларда янги билим олиш учун ҳар доим муҳим аҳамиятга эга. Бунинг устига, иккинчи тилни ўрганиш мияларимизни турли йўллар билан ўйлашга ва ўрганишга мажбур қилади. Бу биз фақат бир дарсликда уни ўрганиш орқали кўтариб юрадиган ахборот эмас. Ҳа, унинг баъзи грамматик жиҳатлари бўлиши мумкин, лекин кўпинча у бутунлай бошқа таълим соҳасидир. Хорижий тилларни ўрганиш жуда қизиқарли бўлиб, у бизнинг билимимизни кенгайтириш мумкин, хабардорлигимизни ошириши, бундай ноёб йўллар билан умумий истиқболларга эришишимизда хизмат қилиши тайин.  Бирдан ортиқ хорижий тилни билиш ўзингизнинг ишончингизни оширади. Қачонки бошқа одамлар билан чет тилида мулоқот қилишни  бошласангиз, бу сизга ишонч ва кутилаётган яхши муносабат беради. Бу ишонч бошқалар ва мижозлар билан ўзаро муносабатингизда акс этади ва ҳар қандай янги лойиҳа учун сиз керакли номзод бўла оласиз.

Насиба Жабборова